1917-2017: Το ρήγμα που δεν πρόκειται να κλείσει ποτέ

100 χρόνια μετά. όλα αυτά τα χρόνια πολλά ειπώθηκαν για αυτό το ιστορικό γεγονός. Πολλά ερωτήματα τέθηκαν, πολές απαντήσεις δόθηκαν.

Ήταν επανάσταση ή πραξικόπημα; Κι αν ήταν επανάσταση είχε προλεταριακό χαρακτήρα ή αστικό-δημοκρατικό;

Ήταν μια ιστορική αναγκαιότητα ή ένα ιστορικό ”ατύχημα”;

Πήγε μπροστά ή όχι την υπόθεση της εργατικής τάξης;

Παρότι υπάρχουν διαφορετικές εκτιμήσεις και απαντήσεις σ’ αυτά τα ζητήματα -ανάλογα με την τοποθέτηση του καθενός βέβαια- όλες συγκλίνουν σ’ ένα κοινό συμπέρασμα: Η Οκτωβριανή Επανάσταση ήταν ένα κοσμοιστορικής σημασίας γεγονός. Για τους μαρξιστές μια τέτοια διαπίστωση είναι αυτονόητη όμως όχι επαρκής. Πέρα από ένα μεγάλο ιστορικό γεγονός η Οκτωβριανή Επανάσταση σηματοδοτεί -ανεξάρτητα από το πως κατέληξε-  την αρχή μιας καινούριας εποχής. Της εποχής του περάσματος σε μια ανώτερη μορφή οργάνωσης της κοινωνικής ζωής. Το ρήγμα του Οκτώβρη δεν πρόκειται να κλείσει ποτέ.

Θα αρκεσθώ στην παράθεση των γεγονότων που προηγήθηκαν της 25ης Οκτωβρίου του 1917 γιατί καμιά φορά τα γεγονότα μιλούν από μόνα τους. Είναι τότε που οι περιστάσεις φωνάζουν: ” Ιδού η Ρόδος, ιδού και το πήδημα”.

 

16 Φλεβάρη ’17: Ξεσπούν μαζικές διαδηλώσεις στην Πετρούπολη με αφορμή τις τεράστιες ελλείψεις σε τρόφιμα λόγω του πολέμου

23/ 2: Οι μαζικές διαδηλώσεις εργατών στην Πετρούπολη αποτελούν το σάλπισμα της επανάστασης

26/ 2: Η κρατική Δούμα (βουλή) διαλύεται από τον Τσάρο Νικόλαο τον Β’. Το ρωσικό γραφείο της Κ.Ε των Μπολσεβίκων συντάσσει ανακοίνωση στην οποία αναφέρονται τα αιτήματα για σχηματισμό προσωρινής επαναστατικής κυβέρνησης, θέσπιση 8ώρου, δήμευση μεγάλων κτημάτων γης, σύγκλιση συντακτικής συνέλευσης, ξεκίνημα διαπραγματεύσεων για τερματισμό του πολέμου.

27/ 2:  Η στρατιωτική φρουρά της Πετρούπολης στασιάζει. Συγκροτείται το Σοβιέτ Πετρούπολης

28/ 2: Συλλαμβάνονται τα μέλη του υπουργικού συμβουλίου

2 Μάρτη: Ο τσάρος παραιτείται. Σχηματίζεται κυβέρνηση αστών- φιλελεύθερων υπό τον Λβωφ. Στην κυβέρνηση συμμετέχει και ένα εκ των ”εσέρων” ο Κερένσκυ

5/ 3: Επανεκδίδεται η Πράβντα με συντακτική επιτροπή τους Μολότωφ, Καλίνιν και Ερεμέεφ. Η Πράβντα καταγγέλει τηην προσωρινή κυβέρνηση ως κυβέρνηση ”καπιταλιστών και γαιοκτημόνων”. Από τις σελίδες της γίνεται έκκληση για μετατροπή του ιμπεριαλιστικού πολέμου σε εμφύλιο.

13/ 3: Στην Πετρούπολη από την εξορία φτάνουν οι Στάλιν, Κάμενεφ και Μουράνωφ. Τα τρία αυτά στελέχη αναλαμβάνουν την καθοδήγηση της Οργάνωσης Πετρούπολης και τη διαύθυνση της Πράβντα. Οι μπολσεβίκοι- με το νέο τους σχήμα- υιοθετούν μια κάπως πιό ήπια στάση απέναντι στην προσωρινή κυβέρνηση.

3 Απρίλη: Ο Λένιν καταφθάνει στην Πετρούπολη συνοδευόμενος από τους Ζηνόβιεφ, Σοκόνικωφ και Ράντεκ.

4/ 4: Ο Λένιν παρουσιάζει τις περίφημες ”θέσεις του Απρίλη” σε συγκέντρωση στην Πετρούπολη. Με τις θέσεις του αυτές διατύπωνε την άποψη ότι η συμβίωση Σοβιέτ και προσωρινής κυβέρνησης είναι αδύνατη και ότι καθήκον των επαναστατών είναι να παραδόσουν ”όλη την εξουσία στα Σοβιέτ”. Εμμέσως πλην σαφώς όμως διακήρυττε τη δυνατότητα ξεσπάσματος σοσιαλιστικής επανάστασης. Την ώρα που εξέθετε στο ακροατήριο τις θέσεις του ο Λένιν, τον διέκοψε ο Μπογκντάνωφ φωνάζοντας ”Παραλήρημα, το παραλήρημα ενός τρελλού”..Η εξέλιξη των γεγονότων δε δικαίωσε τις ψυχαναλυτικές ικανότητες του Μπογκντάνωφ…

8/ 4: Η κομματική επιτροπή της Πετρούπολης συζητάει τις θέσεις του Λένιν και τις απορρίπτει με 13 ψήφους κατά, 2 υπέρ και 1 αποχή.

14/ 4: Συνεδριάζει η κομματική συνδιάσκεψη Μπολσεβίκων της Πετρούπολης και ο Λένιν κατορθώνει να μεταπείσει τους συντρόφους του. Ένας μόνο ο Καμένεφ εμμένει στην αρνητική κριτική, λειτουργώντας υπερ της προσωρινής κυβέρνησης και την απάντηση του την έδωσε ένας συμμέτοχος με την φράση ” πριν την άφιξη του Λένιν, όλοι οι σύντροφοι περιπλανώνταν στο σκοτάδι”.

18/ 4: Με το ”υπόμνημα Μιλιούκωφ” η προσωρινή κυβέρνηση υπόσχεται στους Γάλλους και Άγγλους συμμάχους τη συνέχιση του πολέμου μέχρι τη νίκη

19/ 4: Ένοπλες εργατικές διαδηλώσεις κατά του Μιλιούκωφ

24 μέχρι 29/ 4: Πανρωσική συνδιάσκεψη των Μπολσεβίκων, η ”συνδιάσκεψη του Απρίλη” όπου το ρέυμα υπερ των απόψεων του Λένιν είναι ακόμα πιό ισχυρό στους κόλπους του κόμματος.

2 Μάη:  Ο Μιλικούκωφ παραιτείται

4/ 5: Ο Τρότσκι φτάνει στην Πετρούπολη προερχόμενος από την Αμερική

5/ 5: Σχηματίζεται νέα προσωρινή κυβέρνηση πάλι υπό τον Λβωφ, αλλά αυτή τη φορά συμμετέχουν 6 σοσιαλιστές υπουργοί, 2 Εσέροι, 2 μενσεβίκοι και 2 ανεξάρτητοι.

3 Ιούνη: Συνέρχεται το 1ο Πανρωσικό Συνέδριο των Σοβιέτ. Την ώρα που ο μενσεβίκος υπουργός Τσερετέλι- στην ομιλία του προς το σώμα- ισχυριζόταν ότι δεν υπάρχει κανένα κόμμα στη Ρωσία που να μπορούσε να πει ” δώστε μας την εξουσία”, πετάχτηκε ο Λένιν από το ακροατήριο και τον διέκοψε φωνάζοντας: ”ΥΠΑΡΧΕΙ”

3 Ιούλη: Τα Ιουλιανά. Η προσωρινή κυβέρνηση διατάσσει μεγάλης κλίμακας επίθεση στη Γαλλικία και μετακίνηση στρατού στο μέτωπο. Το πρώτο τάγμα πυροβολητών αρνείται, η κυβέρνηση συνασπισμού καταρρέει και ο Λβωφ παραιτείται. Η Κ.Ε μπολσεβίκων καλεί σε αυτοσυγκράτηση αλλά δεν εισακούεται. Οι μπολσεβίκοι αποφασίζουν να συμμετάσχουν στο κίνημα στασιαστών παρά τις επιφυλάξεις του Λένιν. Η κυβέρνηση αντιδρά στην εξέγερση με καταστολή και ο Λένιν με τον Ζηνόβιεφ περνούν στην παρανομία και διαφεύγουν στη Φινλανδία. Η Πράβντα κλείνει.

8/ 7: Ο Κερένσκυ γίνεται πρόεδος της κυβέρνησης

23/ 7: Ο Τρότσκι συλλαμβάνεται

26/ 7: Συνέρχεται στην Πετρούπολη το 6ο Συνέδριο των μπολσεβίκων με κύριους εισηγητές τους Μπουχάριν και Στάλιν. Στο συνέδριο αποφασίζεται η ”προσωρινή” εγκατάλειψη του συνθήματος  ”ολη η εξουσία στα Σοβιέτ” και η προσχώρηση του Τρότσκι και της ομάδας του στο κόμμα.

27 Αυγούστου: Κινητοποίηση των μπολσεβίκων απέναντι στο πραξικόπημα του στρατηγούν Κορνίλωφ με απότέλεσμα το γόητρο των μπολσεβίκων να ανεβαίνει πιό πολύ στα μάτια του λαού. Γίνεται φανερό ότι τα αριστερά κόμματα θα γκρεμίσουν την κυβέρνηση και θα ικανοποιήσουν τα αιτήματα των σοβιέτ για ”γη-ψωμί- ειρήνη” ή θα επικρατήσει η αντεπαναστατική τρομοκρατία.

Αρχές Σεπτέμβρη: Οι μπολσεβίκοι κερδίζουν την πλειοψηφία στα σοβιέτ της Πετρούπολης και της Μόσχας και την πλειοψηφία της εργατικής τάξης. Στα μεγάλα αστικά κέντρα η κυριαρχία των μπολσεβίκων ήταν καταλυτική. Αυτό φάνηκε ξεκάθαρα στις εκλογές του Νοέμβρη του ’17 όπου έλαβαν το 50% των ψήφων σ΄αυτές τις περιοχές.

15/ 9: Η Κ.Ε των μπολσεβίκων απορρίπτει την έκκληση του Λένιν για εξέγερση με σύνθημα ”ολη η εξουσία στα Σοβιέτ” (ενώ βρίσκεται εκτός Ρωσίας, μέσω επιστολών)

23/ 9 : Αποφυλακίζεται ο Τρότσκι

5 Οκτώβρη: Ο Κερένσκυ διατάζει τη μεταφορά στρατού από την Πετρούπολη στα μέτωπο. Για μια ακόμαφορά αποδεικνύεται ότι η προσωρινή κυβέρνηση δεν είναι σε θέση να ικανοποιήσει τα αιτήματα του κινήματος για ” Ειρήνη- Ψωμί- Γη”

9/ 10: Ο Λένιν επιστρέφει μεταμφιεσμένος στην Πετρούπολη

10/ 10:  Η Κ.Ε των Μπολσεβίκων αποφασίζει την ένοπλη εξέγερση με ψήφους 10 υπέρ  -μεταξύ αυτών και του Λένιν, του Τρότσκι και του Στάλιν- και 2 ψήφους κατά.

16/ 10: Το Σοβιέτ της Πετρούπολης συγκροτεί ” στρατιωτική -επαναστατική επιτροπή” διορίζοντας πρόεδρο τον Τρότσκι

18/ 10: Οι Καμένεφ- Ζηνόβιεφ δημοσιεύουν τη διαφωνία τους- στην ένοπλη εξέγερση- σε μια μή κομματική εφημερίδα. Ο Λένιν καταγγέλει αυτήν τους την κίνησση ως ”απεργοσπαστική” και ”εγκληματική”.

25/ 10: Οι δυνάμεις των Μπολσεβίκων περνούν στη δράση. Καταλαμβάνονται τα σημεία- κλειδιά της πόλης στις 2 τα μεσάνυχτα. Έως τις 9 το πρωί περίπου έχουν καταληφθεί και τα Χειμερινά Ανάκτορα που ήταν η έδρα της προσωρινής κυβέρνησης, Τα μέλη της κυβέρνησης συλλαμβάνονται και αφέθηκαν πολύ σύντομα ελεύθεροι. Η όλη επιχείρηση εξελίχθηκε σχεδόν αναίμακτα. Στις 10:40 το πρωί ανοίγει τις εργασίες του το 2ο Πανρωσικό Συνέδριο των Σοβιέτ. Λίγο αργότερα ο Λένιν ανακοινώνει στους συνέδρους το θρίαμβο της ”Επανάστασης των Αγροτών και Εργατών”.

Η πρώτη Σοσιαλιστική Επανάσταση στην Παγκόσμια Ιστορία είναι γεγονός.

 

 

Μαίρη Θεοδωροπούλου, μέλος ΟΜ Χαλκίδας

 

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ